Onkruid

Top_view_of_a_dandelionDe meest gehoorde definitie van onkruid is: ‘een plant die op een plek staat waar jij hem niet wilt hebben’. Maar die plant wil daar wel staan. Wat maakt ons zo alwetend dat wij kunnen bepalen waar een plant moet staan? Dat weten wij niet. Wij mensen zijn vooral bezig met het doodmaken van wat wil leven en het in leven proberen te houden van wat wil sterven. Maar als we echt stabiele ecosystemen willen hebben, dan zullen we toch echt anders naar onkruid moeten kijken. Want de onkruiden zijn misschien wel de nuttigste planten in je tuin. Onkruiden zijn pioniersplanten die een verstoorde bodem komen bedekken en herstellen en geschikt maken voor ander planten (die verder in de natuurlijke successie zitten).

Veel mensen worden ‘gewied’ door het huidige onderwijsmodel. Omdat ze zelf kunnen nadenken. Als je niet slaafs genoeg bent, dan ben je niet welkom in onze maatschappij. Dat zijn natuurlijk verschrikkelijk waardevolle mensen die nu buiten de boot vallen. Op de meenderij zijn zij meer dan welkom, net als hun plantaardige evenknieën.

Onkruiden zijn vaak, maar niet altijd, indicatorplanten: zij komen alleen op omdat de bodem een bepaald gebrek of overschot aan voedingsstoffen vertoont, of omdat er problemen zijn met de structuur, drainage of vochtgehaltes. Dat probleem oplossen is hun niche. En zodra het probleem is opgelost, verdwijnen ze vanzelf weer. Dat kan kort duren, dat kan lang duren, maar uiteindelijk verdwijnen ze.

Een betere omschrijving van onkruid vind ik: ‘planten waarvan men de waarde nog niet heeft ingezien’, want elke plant is waardevol”

Een betere omschrijving van onkruid vind ik: ‘planten waarvan men de waarde nog niet heeft ingezien’, want elke plant is waardevol. Elke plant legt namelijk zonne-energie vast waarmee bijna al het andere leven op het land van energie wordt voorzien. Bovendien zijn veel onkruiden eetbaar. Meestal zijn ze gezonder om te eten dan de plantjes die je probeert te kweken (de giftige en schadelijke planten uitgezonderd, uiteraard). En best veel planten zijn geneeskrachtig. En sommige hebben mooie bloemetjes waar de bijtjes op afkomen.

Is het je wel eens opgevallen dat onkruid niet opgegeten wordt door slakken of insecten? Dat komt doordat ze er zelf voor hebben gekozen om op die plek op te komen, waardoor ze veel vitaler zijn. De bodemgesteldheid past bij ze. Als de bodem perfect is voor jouw gewassen, zullen de onkruiden opgegeten worden door de slakken voordat jij dat kan doen. Eigenlijk wil je dus ook altijd ergens een verstoorde bodem hebben speciaal voor deze waardevolle planten, maar nu ploegen we elk jaar half Nederland om. Dat is een beetje te veel van het goede.