Oceanen

_87918364_75923d52-d531-4b9e-affa-59cb5305e100Regenwouden worden wel de longen van de Aarde genoemd. Beetje vreemd, want longen nemen zuurstof op en stoten CO2 uit, terwijl regenwouden CO2 opnemen en zuurstof uitstoten. Maar goed: regenwouden zijn cruciaal, maar de oceanen niet minder. Misschien wel tachtig procent van alle zuurstof wordt door oceanen geproduceerd, en niet door de bossen. Ook bevatten ze, net als de regenwouden, een enorme biodiversiteit. Ze worden helaas van alle kanten bedreigd.

Verzuring is een hele grote bedreiging. Van de door mensen uitgestoten CO2 is bijna de helft door de oceanen opgenomen. Dat zorgt indirect voor verzuring: de oceanen zijn bijna 30% zuurder geworden. Hierdoor wordt het voor schaaldieren, koraal en sommige soorten plankton in toenemende mate moeilijker om kalkskeletten en schelpen te maken. Dit is een bedreiging van de gehele voedselketen.

De oceanen hebben sinds de jaren zeventig meer dan 93% van de wereldwijde opwarming opgenomen. Hadden de atmosfeer dat gedaan, dan was de temperatuur op Aarde met maar liefst 36 graden gestegen zijn. Doordat de oceanen echter opwarmen, verbleken de kraamkamers van de oceanen: het koraalrif. Dat komt doordat de algachtige protozoa (die kunnen fotosythetiseren) verdreven worden. Pas als ze weer terug zijn, kan het koraal weer groeien. Daarvoor moet het water echter afkoelen, en het ziet er niet naar uit dat dat nog gaat gebeuren.

“Misschien wel tachtig procent van alle zuurstof wordt door oceanen geproduceerd, en niet door de bossen”

Eutrofiëring is een ander probleem. Als voedingsstoffen, zoals stikstof en fosfaat, in de oceanen terechtkomen, zullen de algen zich zeer sterk gaan vermenigvuldigen. Als zij in groten getale sterven, zakken ze naar de bodem waar ze worden ontbonden door bacteriën die daartoe zuurstof onttrekken aan het water. Uiteindelijk is er geen zuurstof meer en ontstaan er dode zones waar niets meer leven; hooguit kwallen.

Overbevissing wordt gesubsidieerd met ons belastinggeld. Onvoorstelbaar grote vissersvloten schrapen onze zeeën leeg en krijgen daar vet voor betaald. Zelf betalen ze geen belasting over hun supersmerige stookolie. En de gigantische bijvangst wordt overboord gekieperd. De kwikgehaltes in vis zijn intussen zo hoog, dat ze de normen maar hebben bijgesteld, anders zou niemand het meer mogen kopen.

Walvissen worden, alle verdragen van dien, nog steeds op grote schaal afgeslacht. Zij zijn de wormen van de oceanen; onvoorstelbaar belangrijk omdat ze grote stukken oceaan vruchtbaar houden. De walvissen zorgen er namelijk voor dat er voldoende krill is; die voeden ze met hun walvispoep. Ook voor klimaatverandering is het is van reusachtig belang dat we walvissen weer in hun oorspronkelijke aantallen laten terugkeren, want als een walvis op natuurlijke wijze sterft, zakt hij naar de bodem van de oceaan waardoor alle koolstof die hij bevat voor tienduizenden jaren uit de atmosfeer is.

Als we niets doen, zijn de oceanen in 2048 leeg en kunnen we alleen nog maar plastic in de oceanen vangen. Het meest verstandige is om nu gedurende een kwart eeuw niets te vangen (alle wateren een reservaat maken en dus ook geen herrie meer te maken onder water), te stoppen met de vleesindustrie en ons bezig te houden met het terugdringen van CO2. Mogelijk is het ecosysteem dan weer enigszins hersteld. Had ik al gezegd dat de oceanen tot wel tachtig procent van onze zuurstof produceren?